26-11-2022
Strip Tease door Jos van Waterschoot
De boekenezel van Córdoba

Wilfred Lupano & Léonard Chemineau – De boekenezel van Córdoba. Standaard Uitgeverij, 2022. 264 pagina’s. € 35,-

De boekenezel van Córdoba voert ons terug naar Al-Andalus, het rijk van Moorse veroveraars in Spanje in 976. In Córdoba zijn achter elkaar twee kunst- en wetenschaplievende emirs aan de macht geweest, Abd al-Rahman III en zijn zoon Al-Hakam II. Ze hebben een enorme bibliotheek opgebouwd die tot de grootste en kostbaarste ter wereld behoort. Als Al-Hakam II plotsklaps overlijdt in 976 is zijn zoon en opvolger Hisham II nog maar 11 jaar oud. Zijn heerschappij wordt dan ook waargenomen door vizier Almanzor die zelf ambities heeft hogerop te komen. Hij is de minnaar van Hisham II’s moeder en samen zijn ze bijzonder ambitieus. Om de Korangeleerden aan zijn zijde te krijgen, laat Almanzor de legendarische bibliotheek van Córdoba ontdoen van wetenschap en literatuur. Boeken die mogen blijven zijn de theologische. En omdat de rest feitelijk tegen het geloof in gaat laat Almanzor, in het verhaal Muhammad Amir genoemd, die rest verbranden. De bibliothecaris, de eunuch Tarid, poogt nog wat bijzondere boeken te redden. Samen met de kopiiste Loebna haalt hij ’s nachts de nodige boeken weg, maar hoe ze af te voeren? Gelukkig is die dag net de gelukszoeker Marwan aangekomen in de stad. Hij komt een boek terugbrengen dat hij tien jaar geleden stal van Tarid en heeft een ezel bij zich. Als Marwan een gevecht aangaat met Loebna slaat ze hem bewusteloos en nemen zij en Tarid de ezel mee voor de boeken. Marwan en Loebna weten vervolgens aan de klauwen van de soldaten van vizier te ontkomen.  Ze trekken de bergen in waar Tarid op Loebna wacht. Op Marwan zit hij allerminst te wachten, maar de drie worden door het lot verbonden en een lange tocht door Spanje begint om de kostbare boeken in veiligheid te brengen. Dat lukt maar ten dele, en welke delen het wel en welke het niet redden moet de lezer beslist zelf gaan zien. Want behalve een roadmovieachtig verhaal is deze graphic novel bovenal een pleidooi voor de schoonheid en het belang van het boek en de wetenschap, maar ook een getuigenis van het belang van de Arabieren voor de Europese boekgeschiedenis en de wetenschap. Het boek wordt afgesloten met een essay over de toestand in Spanje aan het einde van de tiende eeuw, een razend interessante episode in de Europese geschiedenis. De boekenezel van Córdoba komt wat mij betreft van niets op drie binnen in mijn boeken top tien van dit jaar.