Tobi Dahmen – Columbusstraat. Een familiegeschiedenis 1935-1945. Scratch Books, 2026. 528 pagina’s. € 39,95

In Columbusstraat gaat het over de grootouders en de vader van Tobi Dahmen ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Hoe was die tijd voor een doorsnee Duitse familie waar het ontbrak aan radicale ideeën, maar die werd meegesleurd in de geopolitieke situatie van die tijd. Grootvader Karl en zijn vrouw Lissy leven in het vooroorlogse Düsseldorf, een mooie stad aan de Rijn. Vader Karl is advocaat en van streng katholieke huize. Dat geloof geeft hem daadwerkelijk richting, maar het zal in de loop van het verhaal blijken dat Karl die richting niet echt kan volhouden als zijn kinderen als soldaat betrokken raken. Dat is een overkoepelend thema, maar Dahmen laat het gewone dagelijkse leven dat daarachter schuilgaat goed zien. Werk, school, eten, het dak boven je hoofd, veiligheid, alles wat tot de oorlog allemaal vanzelfsprekend leek, komt gaandeweg de geschiedenis op losse schroeven te staan. Dahmen laat zien hoe zijn familieleden gedwongen werden te kiezen, maar toch ook hoe ze zich probeerden te handhaven in hun eigen overtuigingen. Parallel aan dat verhaal krijgen we ook het verhaal te zien van de familie Funcke, afkomstig uit Chemnitz, maar verhuisd naar Breslau (thans Wroclaw in Polen)  waar de pater familias een hoge functie krijgt in de fabriek van zijn oom. Die fabriek wordt in toenemende mate ingeschakeld voor de wapenproductie en Heinz Funcke wordt daarin meegesleurd of hij dat nu wil of niet. Twee verhalen dus over gewone families die het slachtoffer worden van hun tijd, die deel uitmaken van een verschrikkelijke tijd maar daar niet voor hebben gekozen. Door het wisselende perspectief, de rustige verteltrant wordt je als lezer meegenomen in het verhaal. Omdat het allemaal zo voorstelbaar is, de machteloosheid er van af te scheppen is, voel je als lezer sympathie. Dit gaat niet over nazi’s of over een Herrenvolk, dit gaat over mensen die net zo slachtoffer werden als de mensen in de landen om hen heen. De bronnen voor de verhalen zijn vraaggesprekken, dagboeken, familie-fotoalbums. Dit is geen fictief verhaal, dit is zoals de ondertitel aangeeft de geschiedenis van families in een roerige tijd die diepe littekens achterliet. Een afrekening noemde de auteur het desgevraagd. Columbusstraat is een zeer indringend, zeer persoonlijk boek op perfecte wijze voorgeschoteld aan de lezer. Het verdient een enorm lezerspubliek.