Gevangen in het Oranjehotel. 8 getekende oorlogsverhalen. Scratch Books, 2025. 120 pagina’s. € 27,50

Oranjehotel was de benaming van de gevangenis van Scheveningen waar in de Tweede Wereldoorlog vele duizenden gevangenen hebben gezeten die iets hadden gedaan wat de Duitse bezetter niet welgevallig was. Of je nu een gewone crimineel was, Jood, verzetsstrijder, iets verkeerds had gezegd over Hitler of Duitsers in het algemeen, als je uit Den haag en omstreken kwam, werd je gestraft met een verblijf in het Oranjehotel. In 250 gevallen was de gevangenis de laatste verblijfplaats alvorens men in de duinen van de Waalsdorpervlakte werd gefusilleerd. Dit boek bevat acht stripverhalen van ooggetuigen, slachtoffers van de terreur van de bezetter. De laatste brief van een verzetsstrijder voor zijn doodvonnis voltrokken werd, de bibliothecaris van de gevangenis die boeken uitdeelde aan gevangenen, daarin briefjes smokkelde waardoor hij uiteindelijk zelf in een cel verdween, een gangloopster, een gevangen vrouw die het eten rond moest brengen en briefjes smokkelde in haar corset, en vrouw die naast haar cel een joods kindje van twee te zitten en er een popje voor maakte om de kleine tot rust te brengen. Het zijn een paar voorbeelden van de verhalen die zich achter de muren van het Oranjehotel afspeelden en die op de een of andere manier in de collectie van het NIOD of van de het Oranjehotel zelf terechtkwamen. Tussen de verhalen door worden de voorafgegane verhalen toegelicht door een pagina tekst waarin de aanloop of afloop van het verhaal wordt verteld. Aan het eind van het boek wordt de geschiedenis van de gevangenis door medewerkers van de gedenkplek, Maia Bijl en Bram Groenteman, in een essay uitgelegd. Hoewel het gebouw zelf en de gevangenis vanaf 1885 geopend was, spitst dit essay en spitsen de stripverhalen zich toe op de oorlogstijd, de tijd waarin de gevangenis zijn bijnaam kreeg. Opnieuw wordt aangetoond hoe goed het medium strip zich leent om historische feiten inzichtelijk te maken. Wie het Oranjehotel gaat bezoeken kan het pand eigenlijk niet verlaten zonder dit boek mee te nemen. Of nog beter: bezoek het hotel ná lezing van dit boek. Het maakt je bezoek des te indringender.