Cyril Bonin – Karl. Scratch Books, 2026. 104 pagina’s. € 24,95
In Karl reist Magda Brooks naar haar geboorteplaats. Haar vader is bij een auto-ongeluk om het leven gekomen, het huis moet worden opgeruimd, de overleden Brooks begraven. In het huis bevindt zich de huisrobot Karl, een zeer geavanceerd apparaat. Het blijkt dat hij aanwezig was bij het ongeval, achter het stuur zat, en daar is iets raars mee. Want de robots zijn zodanig afgesteld dat ze ten allen tijde de mens bij wie ze horen zullen behoeden of redden. Waarom is dat hier niet gebeurd? Spoedig na de begrafenis meldt zich een robotexpert, Lars Olsen. Hij komt de gegevens van Karl uitlezen om achter de toedracht van het ongeval te komen. Die zullen worden gebruikt in de rechtszaak tegen de robotfabrikant die dood door schuld wordt verweten. Uit een opname die Karl automatisch maakt, blijkt dat hij tijdens de rit uitweek voor een hinde die plots de weg overstak en tegen een boom reed. De oude Brooks werd daardoor vanaf de achterbank door de voorruit gelanceerd en overleed ter plekke. Waarom zat hij niet vast met veiligheidsgordels? En waarom week de robot uit voor de hinde, terwijl zijn eerste doel had moeten zijn de persoon op de achterbank voor kwaad te behoeden? Er ontspint zich een interessante discussie die de lezer die een beetje in de actualiteit staat onmiddellijk zal doen denken aan het denkvermogen, de intelligentie en het onafhankelijk van de mens functioneren van AI. Kan een robot een bewustzijn of zelfs een geweten ontwikkelen? Kan kunstmatige intelligentie uit de gegevens die in hem zijn gestopt ‘doorgroeien’ naar een hoger bewustzijn? Los van deze discussie die op juridisch maar ook op ethisch niveau wordt gevoerd, krijgen Lars en Magda even iets met elkaar, maar dat voedt de speculaties over de gevoelens van de robot in dit geval alleen maar.
Karl heeft mij zeer verrast. Niet dat ik er specifieke verwachtingen van had, maar Bonin weet je sluipenderwijs mee te slepen in een actuele, maatschappelijke discussie die bij hem dan ook nog eens een heel verrassende wending neemt. Topboek!
