Marten Toonder. Heer Ollie en een Bommelding. De wording van een verhaal. Samenstelling: Klaas Driebergen en Frank van Hartinsgveld. Uitgeverij Klaas Driebergen, 2025. 280 pagina’s. € 49,99

Klaas Driebergen is dé publicist op het gebied van Marten Toonder. Er verschijnt zo’n beetje elk jaar een boek over Toonder en/of zijn werk en wekelijks ontvang ik in mijn mailbox een essay over een of ander onderwerp aangaande de Bommelverhalen. Allemaal goed leesbaar en Driebergen weet altijd de goede snaar te raken. Want zelfs als je niet zo ontzettend geïnteresseerd bent dat je alles gelezen wilt hebben, hij weet elk klein onderwerp interessant te maken. Maar het boek wat hier besproken moet worden is allerminst klein. Het meet 30 x 37,5 cm en is in oblong uitgevoerd. En dat is meteen het minst prettige aan het boek. Want zo’n groot formaat overdwars leggen en vooral ombladeren is geen sinecure. Maar na die vaststelling passen alleen nog mooie woorden, want wat een boek is dit! Driebergen en Van Hartingsveld schotelen ons de wordingsgeschiedenis van een Bommelverhaal voor tot in de kleinste details. Schetsen, tekeningen, geïnkte of half geïnkte, teksten met doorhalingen, verbeteringen en dan alles uiteindelijk in definitieve vorm, dus tekeningen, teksten, krantenpublicatie en boekpublicatie. Het beeldmateriaal is top, alles is tot in de kleinste details te bekijken, de ontwikkelingen zijn bijna van pennestreek tot pennestreek vastgelegd in dit boek. Maar ook correspondentie vanaf het eerste idee voor dit verhaal, met de medewerkers die eraan gewerkt hebben (veel Piet Wijn!), met familie, met de drukker, de uitgever. We zien hoe en waarom er gerasterd wordt, hoe dat werkt, wat de betekenis ervan is. De wordingsgeschiedenis van een verhaal wordt tot in de kleinste details aan ons voorgeschoteld. Waarom specifiek van dit verhaal? Omdat van dit, en enkele andere verhalen, al het materiaal bewaard is en stilletjes oud ligt te worden in de archiefkasten van het Literatuurmuseum. Het Bommelding dus als pars pro toto, want zoals het met dit verhaal ging, ging het met de meeste verhalen. En hoewel ik al veel wist van die processen, was ik toch zeer aangenaam verrast. Wat een rijkdom om dit bijna een halve eeuw na dato nog eens allemaal bij elkaar te kunnen zien en zetten! En op origineel formaat, want dat is de reden van de omvang van dit boek. Ik kan het lezen en bekijken van dit geweldige boek zeer aanbevelen, een van de mooiste Bommeldingen die me ooit onder ogen zijn gekomen.