Erik Kriek – Mykola, een soldatenverhaal. Scratch Books, 2026. 144 pagina’s. € 32,50

Het verhaal van Mykola Volkov begint in Finland in 1940. Mykola is afkomstig uit Oekraïne, een van de lidstaten van de Sovjet Unie. Het ‘Russische’ leger is Finland binnengevallen, maar de gtegenstand is verrassend groot. De eenheid van Mykola wordt aan flarden geschoten en als hij met de restanten van zijn troepen op de vlucht slaat worden er nog eens flink wat collega’s afgeschoten. Onder leiding van sergeant Bukya, weten Mykola en een andere soldaat, Vlatonov, de ontkomen. Ergens in de grensstreek stuiten ze dan op een oude stroper. De man neemt hen mee naar zijn dorp waar hij met zijn vrouw woont. Het dorp lijkt verder verlaten, maar de kleindochter van de stroper, Aino, is er ook. Zij heeft besloten zich te verzetten tegen de Russische invallers. Terwijl Mykola en Vlatonov aardig zijn tegen de Finnen en zich dankbaar tonen voor het voedsel dat ze krijgen, is Bukya ronduit bot. Als Aino dan opduikt met een buks, weet Bukya genoeg, hij slacht het drietal af. In hoofdstuk 2 is het 1941 en worden Mykola en zijn manschappen opgedreven door de aanstormende Duitsers. Over en weer wordt er afgeslacht. Mykola besluit dat het leven méér waard is dan roemloos ten onder gaan. Als Bukya sneuvelt, neemt Mykola de leiding en trekt men zich terug. In hoofdstuk 3 bevinden we ons in het Oekraïne van 2022. De Russen veroveren een dorp en stuiten op een eenzame oude achterblijver. Het is Mykola. Hij heet de Russen niet direct welkom, maar vertelt ze wel dat hij aan hun kant heeft gevochten in de Tweede Wereldoorlog. Terwijl de officier van dienst niet zo geïnteresseerd is in dat verhaal, luisteren anderen er wel naar en men stelt voor Mykola mee te nemen en in veiligheid te brengen. Maar of dat ook gebeurt?

Mykola is een soldatenverhaal, de titel meldt het al. Het is een verhaal over oorlogen, de zinloosheid, de barbaarsheid en de zuivere zielen die ondanks de strijd een zekere beschaving proberen te behouden. Kriek tekent met vaardige hand dit trieste verhaal in uiterst sfeervolle beelden. Het greep me dan ook bij de strot. Wat een schitterend boek weer!